Aan de slag met spelen in de wijk, een groot woningverbeterproject of het verbeteren van de verkeersveiligheid. Allemaal voorbeelden waarbij de kans groot is dat je aan de slag moet met participatie.Maar let op bij het woordje ‘moet’. Want participatie is nooit een doel op zich. Met een sterke participatieaanpak haal je input op waar je wat mee kunt en betrek je stakeholders echt bij je plannen. En kan je sturen op resultaat.

Participatie betekent letterlijk ‘meedoen’. Op wat voor manier dan ook, maar dan wel meer dan ooit. Dat komt door maatschappelijke veranderingen, zoals de energietransitie. Waarbij de transitie letterlijk achter de voordeur van inwoners begint.

De tijd van ‘we hebben inwoners gevraagd maar zijn toch gewoon ons eigen plan gaan uitvoeren’ is echt voorbij. Gemeenten, corporaties en ontwikkelaars die dat nog proberen, krijgen al snel de wind van voren. Terecht. Want inwoners willen geen vinkje zijn op je checklist – ze willen écht meedoen.

Trends

De klassieke informatieavond is niet altijd meer de enige oplossing. De trend? Participatie moet laagdrempelig, uitnodigend, flexibel en echt samen. Denk aan online meepraatplatforms, pop-up participatiepunten in de wijk, hackatons en zelfs Instagram-stories waarop jongeren hun mening kunnen geven over een nieuw skatepark.

Plannen die kloppen

Een andere ontwikkeling: de roep om échte zeggenschap. Inwoners willen niet alleen gevraagd worden naar de kleur van de tegels, maar ook over waar dat nieuwe plein überhaupt komt. Dat vraagt iets van beleidsmakers: loslaten, luisteren, en soms een plan herschrijven omdat de wijk met een beter idee kwam. Dat schuurt soms, maar het levert wel plannen op die kloppen. Die gedragen zijn. En daar heb je uiteindelijk als gemeente, vastgoedontwikkelaar of woningcorporatie ook het meeste aan.
Participatie is geen doel. Het is een manier van werken. Van je plannen openstellen, van écht nieuwsgierig zijn naar wat jouw doelgroep weet, voelt en nodig heeft. De beloning? Input waar je echt wat mee kunt, dus een sterker plan, minder weerstand en meer eigenaarschap.

Aan de slag? Dan geven we je alvast deze tips mee:

1. Ken je doelgroep
Verdiep je in je doelgroep. Kom erachter wat er bij ze leeft en wat zij nodig hebben. Dat kan met een stakeholderanalyse.

2. Luister ècht!
Je hebt luisteren en ècht luisteren. Luister je ècht naar behoeften wensen en zorgen van je doelgroep? Dan creëer je vertrouwen. Zeker als je vervolgens ook vertelt wat je gaat doen met de input van deelnemers.

3. Maak meedoen laagdrempelig
Kies vormen en kanalen die elkaar aanvullen; combineer bijvoorbeeld digitale vormen met traditionele vormen. Wissel af met groepsettings en een-op-een gesprekken. Dat laatste is vooral fijn voor deelnemers die je nauwelijks hoort of ziet. Zijn er deelnemers met taalbarrières? Denk er dan over na hoe ook zij deel kunnen nemen.

4. Zorg voor feedback
Koppel aan deelnemers terug welke input je hebt opgehaald. Laat ook weten hoe en wanneer besluiten uiteindelijk genomen worden. Neem deelnemers mee in je proces. Dit is ook het moment waarop je van deelnemers je ambassadeurs kan maken. Vraag bijvoorbeeld of deelnemers verder willen participeren in bijvoorbeeld een klankbordgroep of vervolgsessies.

Wil je als ook aan de slag met participatie die werkt, die verbindt en die bij deze tijd past? Wij denken graag met je mee!